Jan Heweliusz

Jan Heweliusz urodzony 28 stycznia 1622 w Gdańsku. Właściwie Johann Hewelke (Hevelke). Pochodził z rodziny wywodzącej się z Czech, od lat zajmującej się w Gdańsku browarnictwem. Od 1634 do końca życia przebywał w Gdańsku. Właściciel browarów Gdańsku, w latach 1641-1651 ławnik sądu Starego Miasta, a następnie od 1651-r. do 1687 r. rajca Starego Miasta.
Heweliusz był przede wszystkim obserwatorem. Do obserwacji używał instrumentów starego typu oraz lunet, do których sam szlifował soczewki. Pomimo trudnych metod obserwacyjnych Heweliusz wykonał wiele istotnych prac. Przez wiele lat prowadził intensywne obserwacje astronomiczne z obserwatorium umieszczonego na dachu własnych kamieniczek przy ul. Korzennej. Najważniejszą z nich było dokładne zbadanie powierzchni Księżyca za pomocą lunety. W wyniku obserwacji powstało dzieło "Selenographia" (selene - z gr. Księżyc) wydane w 1647r. Zawierało ono mapy części powierzchni Księżyca i opisy widocznych na niej szczegółów. Na pracach gdańszczanina przez 150 lat opierali się astronomowie obserwujący naszego naturalnego satelitę.
Heweliusz był przede wszystkim obserwatorem. Do obserwacji używał instrumentów starego typu oraz lunet, do których sam szlifował soczewki. Pomimo trudnych metod obserwacyjnych Heweliusz wykonał wiele istotnych prac. Przez wiele lat prowadził intensywne obserwacje astronomiczne z obserwatorium umieszczonego na dachu własnych kamieniczek przy ul. Korzennej. Najważniejszą z nich było dokładne zbadanie powierzchni Księżyca za pomocą lunety. W wyniku obserwacji powstało dzieło "Selenographia" (selene - z gr. Księżyc) wydane w 1647r. Zawierało ono mapy części powierzchni Księżyca i opisy widocznych na niej szczegółów. Na pracach gdańszczanina przez 150 lat opierali się astronomowie obserwujący naszego naturalnego satelitę.
Heweliusz już w roku 1652 zastosował wahadło do obserwacji zaćmienia Słońca, czyli na dwa lata przed zastosowaniem przez Huygensa wahadła do regulacji zegarów. Z wielkim zainteresowaniem obserwował komety, z których sam cztery odkrył. Jako pierwszy z astronomów zwrócił uwagę na to, że komety nie poruszają się po liniach prostych, jak przypuszczał na początku XVII w. Kepler, lecz po zakrzywionych torach.
Szczególnie duże zasługi miał Heweliusz jako obserwator położeń gwiazd. Oprócz katalogu gwiazd opracował mapy nieba. Gwiazdy w wielu miejscach zgrupował w nowe gwiazdozbiory nadając im nowe nazwy. Wiele z nich (Warkocz Bereniki, Trójkąt, Lew Mały, Psy Gończe, Żyrafa, Jaszczurka, Sekstans, Tarcza Sobieskiego - obecnie Tarcza) używanych jest do dziś i zostało zatwierdzonych przez Międzynarodową Unię Astronomiczną.
Heweliusz był jednym z pierwszych obserwatorów gwiazd podwójnych. W 1658r. odkrył nowe gwiazd y podwójne, jak α Capricorni i 61 Cygni, a w latach 1648-62 obserwował zmiany jasności długookresowej gwiazdy zmiennej noszącej nazwę ο Ceti.
Sladami Jana Hewelisza:
Sladami Jana Hewelisza:
Biblioteka Gdańska PAN – starodruki Jana Heweliusza - powstała w 1596 roku jako "Biblioteka Rady Miejskiej" Gdańska na bazie podarowanego 5 lat wcześniej przez włoskiego humanistę Jana Bernarda Bonifacio . Niemcy podczas II wojny światowej najcenniejsze inkunabuły, rękopisy i stare druki wywieźli poza Bibliotekę. W wyniku akcji rewindykacyjnej po wojnie pracownicy biblioteki odzyskali około 80.000 wartościowych woluminów. Dodatkowo zbiory zostały powiększone m.in. księgozbiory Polonii Gdańskiej i Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. W roku 1955 biblioteka została przyłączona do struktur naukowych Polskiej Akademii Nauk, na dzień dzisiejszy w zbiorach BG PAN znajdowało się ok 800 000 woluminów .
Ulica Jana Heweliusza
Skrzyżowanie ul. Korzennej i Heweliusza - tablica pamiątkowa (miejsce, w którym znajdowały się nieistniejące już dziś kamienice astronoma)
Ratusz Starego Miasta – miejsce urzędowania Jana Heweliusza jako rajcy
Pomnik Jana Heweliusza i malowidło Niebo Północne, nawiązujące do dzieła astronoma – znajdujący się przed Ratuszem Staromiejskim, który został odsłonięty w podczas obchodów 395 rocznicy urodzin uczonego.
Kościół św. Katarzyny gdzie znajduje się grób Jana Heweliusza, który jest najstarszym kościołem parafialnym w Gdańsku. Jego dzieje sięgają XII w. W 1298 r., przybyły do Gdańska Władysław Łokietek sprawował tutaj sądy. W 1555 r. kościół przejęli protestanci aż do roku 1945,kiedy przypadł on zakonowi Karmelitów. Mogą Warto odwiedzić również Muzeum Zegarów Wieżowych, który jest Oddziałem Muzeum Historycznego Miasta Gdańska poświęconym zegarmistrzostwu wieżowemu.
Pomnik Jana Heweliusza i malowidło Niebo Północne, nawiązujące do dzieła astronoma – znajdujący się przed Ratuszem Staromiejskim, który został odsłonięty w podczas obchodów 395 rocznicy urodzin uczonego.
Kościół św. Katarzyny gdzie znajduje się grób Jana Heweliusza, który jest najstarszym kościołem parafialnym w Gdańsku. Jego dzieje sięgają XII w. W 1298 r., przybyły do Gdańska Władysław Łokietek sprawował tutaj sądy. W 1555 r. kościół przejęli protestanci aż do roku 1945,kiedy przypadł on zakonowi Karmelitów. Mogą Warto odwiedzić również Muzeum Zegarów Wieżowych, który jest Oddziałem Muzeum Historycznego Miasta Gdańska poświęconym zegarmistrzostwu wieżowemu.
Róg ul. Grobla IV i Straganiarskiej miejsce urodzin Jana Heweliusza
Kościół św. Jana miejsce chrztu Jana Heweliusza
Dwór Artusa miejsce pobytów Jana Heweliusza jak również miejscem spotkań zamożniejszej warstwy mieszczaństwa, zwolenników obyczajów legendarnych rycerzy Okrągłego Stołu z dworu Króla Artura. Gdański Dwór Artusa utworzono już w XIV wieku, ale obecna budowla powstała dopiero po spaleniu się poprzedniej w 1477 roku. Odbudowany w późnogotyckich formach dwór otworzył swoje podwoje w 1481 roku. Do dziś podziwiać można jego gotycką tylnią elewację, ale fasadę w czasach nowożytnych dwukrotnie przebudowano. W Dworze Artusa można podziwiać m.in. „Historię Jeftego i jego córki” – dzieło Laurentiusa Lauensteina z 1535 roku, rzeźbę Św. Krzysztofa, Tarcze Herbową z orłem polskim i Janiną, jeden z czterech obrazów Martina Schonincka – „Obóz Holofernesa” , rzeźbę Św. Jerzego zabijającego smoka, renesansowy piec kaflowy czy Żaglowiec Mars (1697)
Dwór Artusa miejsce pobytów Jana Heweliusza jak również miejscem spotkań zamożniejszej warstwy mieszczaństwa, zwolenników obyczajów legendarnych rycerzy Okrągłego Stołu z dworu Króla Artura. Gdański Dwór Artusa utworzono już w XIV wieku, ale obecna budowla powstała dopiero po spaleniu się poprzedniej w 1477 roku. Odbudowany w późnogotyckich formach dwór otworzył swoje podwoje w 1481 roku. Do dziś podziwiać można jego gotycką tylnią elewację, ale fasadę w czasach nowożytnych dwukrotnie przebudowano. W Dworze Artusa można podziwiać m.in. „Historię Jeftego i jego córki” – dzieło Laurentiusa Lauensteina z 1535 roku, rzeźbę Św. Krzysztofa, Tarcze Herbową z orłem polskim i Janiną, jeden z czterech obrazów Martina Schonincka – „Obóz Holofernesa” , rzeźbę Św. Jerzego zabijającego smoka, renesansowy piec kaflowy czy Żaglowiec Mars (1697)
Ratusz Głównego Miasta powtórne miejsce urzędowania po przeniesieniu rady ze Starego Miasta. Pierwszy maleńki ratusz pełniący funkcję kantoru hanzeatyckiego powstał po 1298 roku z inicjatywy księcia Pomorza Gdańskiego, Świętopełka II. Budowę obecnego rozpoczęto w 1327 roku, rozbudowę zaś podjęto już dwadzieścia lat później w związku z prawa lubelskiego na chełmińskie. Ratusz jeszcze wielokrotnie rozbudowywano, a w latach 1486-1488 Henryk Hetzel wzniósł wysmukłą wieżę. Dziś w Ratuszu mieści się Muzeum Historii Miasta Gdańska, w którym można zobaczyć kominek pochodzący z 1593 roku, obraz Izaaka van den Blocke „Budowa wieży Babel”, XVI – wieczny kredens, „Alegorie Sprawiedliwości” ‘Ażurowy wieszar” czy strop, którego poszczególne pola wypełnia 25 obrazów Izaaka van den Blocke. Każdej z dziewięciu scen towarzyszą malowidła emblematyczne
Centrum Hewelianum gdzie można zobaczyć wystawę „Energia, Ziemia, Słońce”




Szukaj




Przeglądając poznaj3miasto.pl możesz tworzyć swój przewodnik.
Wystraczy że klikniesz przycisk
znajdujący się obok interesującego
Cię obiektu, np. wybranego hotelu (Dział: Noclegi > Hotele).
Wystraczy że klikniesz przycisk
znajdujący się obok interesującego
Cię obiektu, np. wybranego hotelu (Dział: Noclegi > Hotele).Twój Przewodnik jest pusty





















