Masz już dosyć tłumów na nadbałtyckich plażach albo przepychania się w ciżbie zwiedzającej gdańską starówkę? Szukasz miejsca szczególnego, gdzie oddycha się świeżym powietrzem, pływa w czystej wodzie, w lesie zbiera grzyby? Gdzie specjalnie dla Ciebie przyrządzają ledwo co złowioną rybę, albo zapraszają na autentyczny festyn czy szalony spływ kajakiem po niemal dziewiczej rzece. Gdzie obok siebie żyją Kaszubi, Ukraińcy, Kresowiacy, Niemcy. Po prostu szukasz naszych stron, naszej pagórkowatej krainy między Bytowem a Miastkiem, usianej jeziorami, przepastnymi lasami i... ciekawą historią.

Lekarstwo na stres, sposób na prawdziwą przygodę? Po prostu chwyć wiosło, wsiądź do kajaka i ruszaj na nasze rzeki. Powiat Bytowski to prawdziwy rzeczny raj. Łączna długość szlaków wodnych przekracza 1,5 tys. km! Wprost ku Bałtykowi, zasilane licznymi dopływami, zmierzają Łupawa, Słupia i Wieprza. Ich czyste, wartkie wody i kręte koryta sprawią, że spływ przyda ci rumieńców. Spokojniej jest na Brdzie czy Zbrzycy toczących wody na południe. Nie musisz wozić sprzętu ze sobą. Kajaki a nawet instruktorów znajdziesz na miejscu. Lepsze żagle? Czemu nie - Jasień, Mausz, Gwiazda, Somińskie, Bobęcińskie czy Kłączno to jeziora, na których przestrzeni aż nadto, by poszaleć na windsurfingu. Nie lubisz wody lub już się wymoczyłeś i nie wiesz, co dalej? Wybierz się na przechadzkę do lasu. Szczególnie polecamy te szlaki, na których podziwianie krajobrazu łączyć można z edukacją przyrodniczą. W tym celu wybierzcie się np. do Rekowa (tam wejdźcie m.in. na Górę Siemierzycką - 256 m n.p.m. - najwyższą w naszym powiecie), w okolice Jasienia czy pod Miastko do źródeł Studnicy. Podczas kilkukilometrowych marszów spalisz trochę kalorii i spotkasz np. rosiczkę – niewielką bagienną roślinkę żywiącą się owadami! Więcej miejsc obejrzysz jeżdżąc rowerem po licznych trasach. Kalorie spalisz też w licznych, zwłaszcza w Bytowie, siłowniach. Możesz też przebrać się za komandosa i z przyjaciółmi spróbować sił w paint-ballu. Mamy też kilka boisk ze sztuczną trawą i zapleczem (Bytów, Tuchomie, Parchowo, Czarna Dąbrówka, Studzienice, Kołczygłowy) – idealne, by poganiać za piłką. Para zejdzie nam również na ściance wspinaczkowej czy przy próbie zjazdu na linie. W Bytowie odpręży cię też mini golf. No i konie! Przejażdżki wierzchem albo bryczką proponują nie tylko duże stadniny, ale i właściciele gospodarstw agroturystycznych. Sam spróbuj!

Niektórzy wolą w ruchu, inni wręcz przeciwnie - urlopy spędzają spokojnie i na luzie. Należysz do tej drugiej grupy? Dobrze trafiłeś. Najłatwiej leniuchuje się, kiedy z nieba leje się żar - bogactwo jezior z kąpieliskami i piaszczystymi lub trawiastymi plażami sprawia, że nie będziesz długo szukać cichego zakątka. Wystarczą leżak, kocyk, dla dzieci zabawki i coś do przegryzienia, bo nad otoczonymi zielenią akwenami próżno szukać budek z hamburgerami. Nie brakuje za to miejsc na ogniska czy grille. Jeśli wolisz zjeść gotowy obiad zajrzyj do restauracji – w miastach jest ich sporo, na wsiach mniej. Wyjątkowy klimat przy obiedzie zapewniają przygotowująca także dania regionalne „Zamek" w Bytowie oraz mieszczący się w dawnym spichlerzu „Jaś Kowalski". Wybierając się w teren warto więc zaopatrzyć się w coś na ząb, zwłaszcza w chrupiący chleb – miejscowe rodzinne piekarnie oferują bogaty wybór, a takich wypieków jak u nas nie znajdziesz w większych miastach. Niektóre gospodarstwa agroturystyczne dla gości pieką także chleb w przydomowych piecach – to prawdziwy rarytas. W okolicy słynie z tego m.in. Klemens Leman z Piaszna. Pochwalić możemy się też rybami – przy odrobinie szczęścia spotkasz nad jeziorami wracających z połowu rybaków. Świeższej ryby nigdy i nigdzie nie kupisz. Pewniejszym sposobem jest jednak wizyta w którejś z pstrągarni – prawie każda oferuje nie tylko właśnie złowione sztuki, ale i uwędzone według rodzinnej receptury. Gotową rybę zjeść też można w uroczej wsi Jasień – tamtejsza smażalnia oferuje różne gatunki. Miłośnicy sera też się nie zawiodą – wyroby z koziego mleka oferuje gospodarstwo w Zagonach, z krowiego w Grzmiącej koło Bytowa oraz Zieliniu w gminie Trzebielino.

Najedzony do syta nie chcesz wracać na plażę? Zaplanuj przejażdżkę bryczką wynajętą w którejś ze stadnin lub u gospodarza. W pochmurne dni z plaży nici, więc najlepiej schronić się gdzieś pod dachem. W podgrzanej wodzie pomoczysz się w bytowskim „Ułan Spa-Relaks", a jeśli jest naprawdę brzydko pojedź na basen lub do aquaparku.
Najbliższe takie obiekty w Słupsku, Lęborku, Chojnicach, Sopocie. Wygrzać możesz się także w saunie. Gdy pogoda nie pozwoli na opalanie nad jeziorem, nadaj skórze kolorytu w solarium. Miejsc oferujących różne łóżka jest sporo w Bytowie i Miastku

...dzieci się nudzą, choć wcale nie musi tak być w naszych stronach. U nas na pewno znajdziesz coś dla siebie, choćby w sercu powiatu – Bytowie, gdzie na miłośników historii czeka blisko 20 obiektów wpisanych do rejestru zabytków (w całym powiecie jest ich prawie 100). Najbardziej znanym jest pokrzyżacki zamek. Z warowni łatwo przejść do śródmieścia, którego układ ulic pamięta średniowiecze. Wśród nich stoją kościół św. Katarzyny oraz ruiny dawnej świątyni. Z tej ostatniej pozostała tylko gotycka ceglana wieża, w której mieści się ekspozycja historii miasta. Stamtąd warto dojść do pamiętającej XVII w. cerkwi św. Jerzego, którą przez kilka stuleci nazywano „kościółkiem kaszubskim", bo tu odprawiano liturgię w tym języku. Na jej ścianie wisi tablica poświęcona pastorowi Szymonowi Krofeyowi, który kilkaset lat temu przysłużył się językowi kaszubskiemu. Ze świątynnego wzgórza spójrz na secesyjne kamieniczki zdobiące ul. Drzymały. Niedaleko jest też most kolejowy z XIX w. z ceglanymi herbami Pomorza, Prus, Kolei i oczywiście Bytowa.

Zabytków nie brakuje także poza miastem. Niemal w każdej większej wsi trafisz na coś interesującego, a to zabytkowe, z pruskiego muru lub drewniane kościoły, dworki i pałacyki, zagrody wiejskie, a w kilku także na kręgi kamienne i dawne cmentarzyska. Warto odwiedzić m.in. Izbę Regionalną w Gołczewie oraz zagrodę owczarza w Sominach czy mieszczącą się w jednym z tamtejszych ośrodków wypoczynkowych galerię rzeźby. Fachowych informacji zasięgniesz w zamkowym biurze Lokalnej Organizacji Turystycznej, Muzeum Zachodniokaszubskim oraz odwiedzając jego oddziały w dawnej wieży kościelnej czy Muzeum Szkoły Polskiej w Płotowie. Nie lubisz oglądać budynków i muzealnych gablot? Żarówka świecąca nieprzerwanie cały wiek oraz pracujące wciąż turbiny to cuda świata techniki, które zobaczysz wybierając się do czynnych elektrowni wodnych na rzece Słupi - w Strudze (ta jest najstarsza w Europie!) oraz Gałąźni Małej. Historii żywej pokosztujesz wybierając się na tradycyjny wypiek chleba np. do gospodarstwa Klemensa Lemana w Piasznie, gdzie na wyjęcie bochnów z pieca poczekasz oglądając widoki ze znajdującej się tam drewnianej wieży lub dumając w zrekonstruowanej osadzie Gotów, którzy pozostawili w okolicy kręgi kamienne i cmentarzysko. Z owianych przeszłością miejsc warto przenieść się w kręgi sztuki współczesnej, którą prezentują bytowska galeria „Wieża cd." oraz na wystawach czasowych zamkowe muzeum. Nie tylko stamtąd możesz jednak przywieźć oryginalną pamiątkę - spory ich wybór oferują pracownie haftu kaszubskiego w Tuchomiu oraz Rekowie. Nie zawadzi też śledzić ogłoszeń w lokalnej prasie, gdzie w szczegółach znajdziesz zapowiedzi licznych imprez, koncertów i festynów. Mniej łaskawą aurę możesz przeczekać także bardziej aktywnie. Pod dachem zagrasz np. w kręgle. Trzy tory oferuje kręgielnia Wirax w Tuchomiu, o kilka więcej ma obiekt w oddalonych o ok. 60 km od Bytowa Chojnicach. Nieco mniejsze kulki wprawisz w ruch na bilardowych stołach w restauracjach i barach oraz na symulatorze do gry w golfa w bytowskim „Ułanie SPA - Relaks". W Bytowie możesz też wybrać się na ściankę wspinaczkową do sali jednej ze szkół. W deszczu na rowerze nie jest zbyt przyjemnie, chyba że zamienisz go na stacjonarny w jednej z siłowni, a po treningu może pływanie - mniejszy basen w „Ułanie SPA -Relaks", większe w Słupsku (54 km) i Lęborku (ok. 50 km), Szczecinku (ok. 90 km), a szaleństwo na zjeżdżalniach w aquaparkach w Chojnicach (60 km), Sopocie (90 km) i Darłówku, gdzie woda jest słona jak w morzu (ok. 90 km).

Jagody i maliny prosto z krzaka, śpiew ptaka, czyste wody i powietrze – tego mamy dosyć, podzielimy się z każdym. Pierwszy kontakt z bujną przyrodą czeka Cię już po wjechaniu na Kaszuby.  Nieprzebrane lasy, jeziora, rzeczki kuszą w całej okolicy. Nad wodę czy do boru masz ledwie kilka kroków nawet z obu miast naszego powiatu. W programie obowiązkowym powinny się znaleźć odwiedziny najwyższego wzniesienia okolicy – Góry Siemierzyckiej pod Rekowem. Dech w piersiach zatykają widoki roztaczające się ze stojącej na jej szczycie wieży widokowej. Nieco wyższa konstrukcja, choć na niższym wzniesieniu, podobne doznania zapewnia w oddalonym zaledwie o kilka kilometrów gospodarstwie Klemensa Lemana w Piasznie. Tam poza wejściem na wieżę przeniesiesz się także w odległe epoki. Żyjący wtedy ludzie zostawili po sobie ślady w postaci kamiennych kurhanów, a gospodarz dla lepszego pokazania ówczesnych realiów postawił jeszcze gockie chaty. Przeszłość naszej okolicy odnajdziesz też na XIX-wiecznym cmentarzu leśników w Pysznie. Leży na terenie rezerwatu „Bukowa Góra”. Po tym miejscu najlepiej oprowadza ścieżka j przyrodnicza. Opatrzoną tablicami trasą przejdziesz też m.in. w Dretyniu. Tamtejszy „Szlak Dretyńskich Dębów” to malownicze 4 km wzdłuż strumieni i po morenowych wzniesieniach. O walorach krajobrazowych naszego powiatu świadczą częściowo leżące na jego terenie parki krajobrazowe – Dolina Słupi, Zaborski.

Szybciej i więcej obejrzysz jeżdżąc po leśnych duktach. W wielu miejscach natrafisz na parkingi leśne, w tym część z wyznaczonymi miejscami na ognisko. Bez ograniczeń podczas takiej wycieczki zbierać możesz jagody i grzyby. Brak Ci cierpliwości – kup je w sklepach lub w punktach odbioru runa leśnego. Na łowy nie wymagające użycia broni wybierzesz się nad liczne w okolicy jeziora. Wystarczą wędka, przynęta i wykupione u właściciela lub w jednym ze sklepów wędkarskich pozwolenie. Po drodze może natkniesz się na większe od pozostałych drzewa – to na pewno pomniki przyrody, które pamiętają niejedno, a przede wszystkim potwierdzają, że lasy i przyroda królowały tu od zawsze. Jeżeli będziesz miał szczęście spotkasz leśne zwierzęta – od pospolitych saren i dzików, po rzadsze w kraju gatunki jak orły bieliki. Mieszkają też u nas wydry, bobry, zimorodki, dzięcioły i wiele innych.

Choć nasz powiat leży w sercu Pomorza, jest prawdziwym pograniczem, tyglem kultur i tradycji. Najliczniejsi są tu Kaszubi mieszkający na Ziemi Bytowskiej od kilkunastu wieków. Stanowią około połowy mieszkańców (głównie na wschodzie i w centrum powiatu). Zachowała się też mniejszość niemiecka, po wojnie napłynęło wielu osadników z Polski centralnej i kresów. Naszą społeczność tworzą też Ukraińcy. Kaszubi szczycą się swoim językiem, nazywanym dumnie rodną mową, który dziś odradza się wprowadzany do szkół i urzędów. Dawną tradycję pokazują na licznych festynach i obchodach. Kilkusetletnie tradycje osadnictwa na Ziemi Bytowskiej kontynuuje z kolei mniejszość niemiecka. Jej chór występuje na festynach, a działacze organizują spotkania i kursy przybliżające kulturę i język niemiecki. Wśród nas żyje też garść kresowiaków. W ostatnich latach coraz częściej przypominają o swoich korzeniach pokazując się na zewnątrz, zapraszając zespoły zza wschodniej granicy naszego kraju. O zachowanie swojej tożsamości dbają też Ukraińcy. Społeczność skupia się głównie przy dwóch parafiach greko-katolickich w Bytowie i Miastku. Na początku lata w Udorpiu przez kilka dni rozbrzmiewa gwar jednej z największych w północnej Polsce imprez ukraińskich - Bytowskiej Watry, na którą przybywa kilka tysięcy osób. Impreza, podobnie jak pozostałe etniczne festyny, jest otwarta dla wszystkich ciekawych innych tradycji.

Szczęk mieczy i huk hakownic może dobiec twoich uszu podczas spaceru w okolicach największego zamku na Kaszubach. Bytowską warownię na przełomie XIV/XV wieku pobudowali Krzyżacy, zastępując nią stary słowiański gród. Prawdopodobnie ten wspomniany w XII-wiecznej kronice Galla Anonima. Dawne tradycje kontynuują w naszych stronach bractwa rycerskie organizujące pokazy walk, uczące strzelania z łuku, kroków średniowiecznych tańców, a nawet bijąc własną monetę. Na naszym zamku ma także siedzibę jedno z najlepszych kaszubskich muzeów etnograficznych. Wędrując po najstarszej części warowni, tzw. domu zakonnym, obejrzysz jak dawniej żyli ludzie w naszych stronach. Placówka wystawia nie tylko eksponaty związane z Kaszubami. Przy okazji z murów i okien zerknij na piękną panoramę Bytowa. Po zwiedzaniu odpoczniesz pod lipą stojącą na dziedzińcu, albo zaraz obok przekąsisz coś w zamkowej restauracji, nad którą możesz wynająć nocleg w pamiętających średniowiecze murach hotelu.

Odwiedź nasze biuro na zamku
w sezonie (maj - wrzesień)
poniedziałek - niedziela
godz. 9.00 - 17.00
poza sezonem
godz. 8.00 - 16.00
poniedziałek - piątek

Bytów
ul. Zamkowa 2
tel. (059) 822-55-97
(059) 822 77 77
e-mail: info@lot.kaszuby.pl
www.lot.kaszuby.pl