
Fantastyczna idea stworzenia
„Wiślanej Trasy Rowerowej”, której głównym założeniem jest promocja dużej części Polski, ze szczególnym uwzględnieniem walorów krajoznawczych zrodziła się w głowach władz województwa podkarpackiego. Projekt wymaga równomiernej współpracy 8 województw, przez których obszar administracyjny płynie Wisła. Głównym założeniem projektu jest promocja turystyki rowerowej oraz walorów przyrodniczych i kulturowych każdego z subregionów, przez które przepływa Wisła. Wiślana Trasa Rowerowa będzie rowerowym szlakiem, który umożliwi turyście bezpieczną podróż przez Polskę rozpoczynającą się od źródła Wisły leżącego w Beskidach, a kończącą się przy samym ujściu rzeki do Morza Bałtyckiego. Niebagatelna odległość ponad
1000 kilometrów szlaku świadczy o ponadregionalnym oraz ogólnopolskim charakterze przedsięwzięcia. Trasa ma powstać do 2015 roku.
W województwie Pomorskim Wiślana Trasa Rowerowa ma mieć 90 km długośći i połączyć istniejące dotychczas rowerowe szlaki turystyczne: Szlak Motławski przez Żuławy Wiślane, Szlak Mennonitów, Szlak Domów Podcieniowych, rowerowy Szlak Wincentego Pola czy pieszo-rowerowy szlak Dolnej Wisły. Przebiegać będzie przez trzy mezoregiony: Mierzeję Wiślaną, Żuławy Wiślane i Dolinę Kwidzyńską.
Atrakcje na odcinku Mierzei Wiślanej
Do głównym bogactw naturalnych tego obszaru zalicza się bory i l lasy liściaste. Niezwykle cenne w aspekcie przyrodniczym jak i krajoznawczym są tereny chronione
w postaci rezerwatów przyrody i Parku Krajobrazowego. Rezerwaty Mierzei Wiślanej to: Rezerwat ornitologiczny „Ptasi Raj”, Rezerwat ornitologiczny „Mewia Łacha”, Rezerwat „Kąty Rybackie”, będący kolonią kormoranów i czapli, Rezerwat „Buki Mierzei Wiślanej” będący ostoją buczyny mierzejowej w wieku około 150 lat.
Charakterystyczną cechą Mierzei Wiślanej jest również bogactwo fauny, reprezentowanej głównie przez liczne gatunki ptaków. Tutaj krzyżuje się kilka głównych szlaków ptasich wędrówek, co skutkuje w okresie głównego nasilenia przelotem kilku milionów ptaków dziennie. Okres ten przypada na porę jesienną. Ciekawym walorem Mierzei Wiślanej są bogate zasoby wód leczniczych.
Atrakcje na odcinku Żuław Wiślanych
Podróż po wałach wiślanych dostarcza wiele bogatych wrażeń i doświadczeń. Zabezpieczenia przeciwpowodziowe to dowód na to, jak ogromny wysiłek jaki został włożony w opanowanie żywiołu i zagospodarowanie Żuław i wypracowanie kompromisu pomiędzy działalnością człowieka a przyrodą.
Z wysokości wałów wiślanych oglądać można o każdej porze roku prawdziwą panoramę krajobrazów, miejscowości i miast nadwiślańskich. Dla miłośników przyrody niezapomniany będzie bliski kontakt z przyrodą - bogactwo flory i fauny skupione jest właśnie nad brzegiem rzeki. Jest to wyjątkowo dobrze zachowany ekosystem z licznymi rozlewiskami, zaroślami, bagnami, które są ostoją dla licznie występujących gatunków zwierząt. Na Żuławach Wiślanych gniazda zakłada 165 gatunków ptaków, co stanowi około 75 % wszystkich gniazdujących w Polsce gatunków.
Atrakcje turystyczne Doliny Kwidzyńskiej
Długość doliny wynosi około 40 km, rozciągając się na szerokość 7-9 km. Niewątpliwym walorem przyrodniczym Doliny Kwidzyńskiej są bardzo rozległe panoramy widokowe. Najlepiej podziwiać je z niezalesionych zboczy doliny oraz z rzeki (szczególnie z wysoko osadzonej korony wału wiślanego).
Trasy rowerowe wytyczone będą po obu stronach Wisły. Na lewym brzegu trasa przebiegać będzie przez następujące jednostki organizacji samorządowej: miasto Gdańsk, powiat gdański z gminami Cedry Wielkie i Suchy Dąb oraz powiat tczewski z gminami Tczew, Subkowy, Pelplin oraz Gniew. Możliwy będzie również alternatywny przejazd po prawej stronie rzeki Wisły. Ta trasa prowadzić będzie przez powiat nowodworski z gminami Stegna i Ostaszewo, powiat malborski z gminami Lichnowy i Miłoradz, powiat sztumski z gminą Sztum oraz powiat kwidzyński z gminami Ryjewo, Kwidzyn, Kwidzyn Miasto i Sadlinki.
WTR to projekt wymagający, ale już pierwsze działania pokazały, że jego realizacja będzie możliwa o ile we wszystkich województwach będą prowadzone równolegle działania na rzecz budowy szlaku. Wiślana Trasa Rowerowa ma szanse stać sie produktem wyróżniającym się na rynku, a o jego przewadze konkurencyjnej i atrakcyjności turystycznej świadczyć będzie zapewnienie turyście rowerowemu wysokiej jakości usług oraz bezpieczeństwa. Wysoki standard szlaku zapewniony zostanie poprzez wdrożenie systemu identyfikacji wizualnej, system informacji turystycznej czy sprzedaż pamiątek i gadżetów związanych z Wiślaną Trasą Rowerową.
Prezentujemy 5 propozycji rowerowych wycieczek tematycznych powiązanych z Wiślaną Trasą Rowerową:
Szlak rowerowy im. Wincentego Pola na Wyspie Sobieszewskiej jako „ość” szlaku głównego Wiślanej Trasy Rowerowej (długość szlaku – ok. 25 km)
Odcinek Wiślanej Trasy Rowerowej Trójmiasto – Toruń
Szlak „Śladami Mennonitów po Żuławach Gdańskich” jako tematyczna „ość” szlaku głównego Wiślanej Trasy Rowerowej
Szlak „Domów podcieniowych” jako tematyczna „ość” szlaku głównego Wiślanej Trasy Rowerowej
Wiślana Trasa Rowerowa w Gminie Gniew – „ości” szlaku głównego prowadzące w obszary o wybitnych walorach przyrodniczych
Jednostki administracyjne, przez które przebiegać będzie Wiślana Trasa Rowerowa w województwie pomorskim:
Miasto Gdańsk
Gdańsk posiada doskonałe połączenie lotnicze, morskie i kolejowe oraz coraz lepsze połączenie drogowe z resztą kraju.
Bogactwo zabytków i imprez oraz Bałtyk i jego plaże przyciągają co roku setki tysięcy turystów. Posiada też jedną z lepszych sieci dróg rowerowych, która wciąż jest rozbudowywana i udoskonalana. Doskonała baza wypadowa oraz miejsce docelowe ze zróżnicowaną i dobrze rozwiniętą bazą noclegową i gastronomiczną. Dość dobrze rozwinięta infrastruktura turystyczna oraz położenie (plaże, Kaszuby, Półwysep Helski, Wyspa Sobieszewska) dogodne do startu wielu krótkich i długich wypadów rowerowych. Gdańsk daje też możliwości powiązania z praktycznie każdą formą wypoczynku biernego, aktywnego i kulturowego dostępnego w mieście lub na jego obrzeżach. Oferta miasta uzupełniana jest bardzo bogatą ofertą Trójmiasta i obszaru aglomeracji Trójmiejskiej. Region ten w ujęciu projektowanej trasy staje się miejscem docelowym turysty rowerowego jak również miejscem startu Wiślanej Trasy Rowerowej prowadzącej do Torunia i Bydgoszczy.
Powiat gdański
Powierzchni powiatu wynosi 793 km2 z liczbą mieszkańców - 76 tys. osób. W skład powiatu wchodzą:
• gmina miejska – Pruszcz Gdański, będąca stolicą powiatu,
• gminy wiejskie: Suchy Dąb, Pszczółki, Pruszcz Gdański, Przywidz, Kolbudy, Cedry Wielkie, Trąbki Wielkie.
Rozwój infrastruktury rowerowej jest dopiero w początkowym stanie ale realizowane są i będą projekty, które poprawią dostępność i bezpieczeństwo jazdy dla rowerzysty. Infrastruktura turystyczna rozwinięta nierównomiernie ale ma znaczny potencjał. Bliskość Trójmiasta i akcja osiedleńcza w powiecie powoduje, że grupa docelowa jest łatwo dostępna. Jakość dróg niezadowalająca i większość nieprzystosowana dla rowerzystów o dużym natężeniu ruchu. Wiele szlaków dla pieszych i rowerzystów.
Powiat gdański posiada atrakcyjne tereny o walorach turystycznych. Tereny o dużym znaczeniu krajoznawczym oraz posiadające odpowiednio rozwiniętą bazę wypoczynkową, sportową i turystyczną znajdują się na obszarze gmin Przywidz, Kolbudy i Pszczółki. Gminy te szczególnie dbają o rozwój i promocję turystyki. Powiat gdański położony jest wśród wzgórz morenowych, lasów i jezior co stwarza doskonałe warunki do uprawiania aktywnym form turystyki. Dla turysty ceniącego sobie ciszę i spokój oraz bezpośredni kontakt z naturą obszar ww. gmin stanowić będzie doskonałe miejsce wypoczynku. Na obszarze powiatu ustanowiono obszary chronionego krajobrazu. Wyróżniający jest rezerwat przyrody wydzielony w obszarze jeziora Przywidzkiego, gdzie można spotkać rzadkie okazy zwierząt - czarnego bociana, żurawie, borsuki, wydry. Na terenie gminy Pruszcz Gdański znajdują się pomniki przyrody, oraz obszary chronionego krajobrazu: Żuławy Gdańskie, Dolina Raduni, a także strefa ochronna ujęcia wody "Straszyn".
Do ciekawostek turystycznych można również zaliczyć kulminację obszaru Wisły w Grabinie Zameczku oraz znajdujący się tu zespół zamkowo-parkowy, w którym rosną wspaniałe dęby pamiętające czasy królów polskich (kilka z nich to pomniki przyrody). W tym miejscu zbiegają się rzeki : Motława, Kłodawa i Bielawa.
Malowniczo usytuowany jest kościół we Wróblewie z XVII w., znajdujący się nad brzegiem Motławy. Przez obszar gminy Suchy Dąb przebiega szlak turystyczny mający swój początek w Gdańsku, a kończący się w Tczewie. Szlak ten doskonale nadaje się do spływów kajakowych, jak również do uprawiania turystyki pieszej i rowerowej. Idealne warunki do organizowania spływu kajakowego stwarza także przepływająca rzeka Reknica, która wpada w Kolbudach do rzeki Raduni i płynie tzw. korytem "Jar Raduni".
Gmina Cedry Wielkie
Cedry Wielkie są gminą wiejską o powierzchni 124 km2, zamieszkiwaną przez 6 150 mieszkańców. Gmina ma charakter rolniczy. Stolicą władz gminy są Cedry Wielkie, a pozostałe miejscowości to: Cedry Małe, Błotnik, Trzcinisko, Kiezmark, Leszkowy, Długie Pole, Giemlice, Trutnowy, Miłocin, Stanisławowo, Wocławy, Koszwały.
Z dziejami gminy związana jest działalność mennonitów, osadników holenderskich przybyłych na obszar Żuław Wiślanych w XVI w. Świadectwem działalności tej mniejszości religijnej są niepowtarzalne domy podcieniowe, cmentarze oraz sieci melioracyjne odgrywające bardzo ważną rolę w rolnictwie na terenie Żuław Wiślanych.
Infrastruktura rowerowa jest w początkowym stadium rozwoju i wiele dróg publicznych ma tak duże natężenie ruchu, że bez wytyczenia ścieżek rowerowych, podróżowanie nimi jest niebezpieczne. Drogi o słabym natężeniu ruchu są słabej jakości, ewentualnie zdarzają się odcinki z dobrą nawierzchnią. Brak dróg o bardzo dobrej nawierzchni. Istnieje tu wiele potencjalnych, wciąż nie wypromowanych atrakcji turystycznych.
Cedry Wielkie to gmina, która stanowi naturalne podmiejskie zaplecze Gdańska. Dogodną dostępność komunikacyjną z Trójmiastem zapewnia droga krajowa nr 7 relacji Gdańsk – Warszawa, ale również szlaki wodne delty Wisły. Gmina prowadzi szereg działań promocyjnych oraz inwestycyjnych wpływających na wzrost poziomu życia mieszkańców. Do najważniejszych imprez promujących gminę zalicza się: Dożynki Gminne, Dożynki Sołeckie czy Biesiadę Żuławską. Gmina jest otwarta na współpracę z gminami sąsiednimi m.in.: w zakresie promocji i współuczestnictwa w powstawaniu Wiślanej Trasy Rowerowej. Proponowana trasa przebiegać będzie przez obszar gminy, a miejscowości, które znajdą się na mapie projektowanego szlaku to: Błotnik, Kiezmark, Leszkowy, Długie Pole
i Giemlice. W ramach ości szlaku głównego trasa prowadzić będzie do Cedr Wielkich, będących siedzibą władz gminy oraz wsi Cedry Małe i Trutnowy.
Gmina Suchy Dąb
Powierzchnię 84 km2 gminy zamieszkuje 3931 mieszkańców. Suchy Dąb to gmina wiejska, na terenie której podstawową działalnością jest rolnictwo. Cały obszar gminy Suchy Dąb położony jest w granicach "Obszaru Chronionego Żuław Gdańskich". Żuławski krajobraz
w gminie reprezentują domy podcieniowe oraz liczne obiekty architektury sakralnej. Przez tereny gminy przebiegają 3 szlaki turystyczne: szlak Motławski, szlak domów podcieniowych, szlak Śladami menonitów po Żuławach Gdańskich. Do najciekawszych wydarzeń kulturalnych w gminie zalicza się: Dożynki zarówno wiejskie, jak i gminne oraz organizowane dwa razy w roku festyny okolicznościowe.
Szczątkowe fragmenty dróg przystosowane dla rowerzystów. Ruch na drogach publicznych niewielki, więc podróżowanie rowerem po tej gminie nie jest niebezpieczne. Krajobraz monotonny, rolniczy. Brak połączeń kolejowych, a autobusowe są nieprzystosowane
do przewożenia rowerów. Istnieje kilkanaście potencjalnych atrakcji turystycznych, które mogą być wypromowane. W poszczególnych wsiach zachodzą pozytywne zmiany w zakresie infrastruktury.
Powiat tczewski
Powierzchnię powiatu wynoszącą 697 km2 zamieszkuje 113,5 tys. mieszkańców. W skład powiatu wchodzą: gmina miejska Tczew, gminy miejsko-wiejskie: Gniew i Pelplin, Gminy wiejskie: Tczew, Morzeszczyn, Subkowy. Na terenie powiatu podstawową działalnością jest rolnictwo i przemysł. Powiat tczewski położony jest nad lewym brzegiem Doliny Dolnej Wisły. Od zachodu granicę stanowi krawędź wysoczyzny morenowej Pojezierza Starogardzkiego, a krańce południowe powiatu zamyka rzeka Wierzyca uchodząca do Wisły w okolicy Gniewu. Przez powiat przebiegają skrzyżowania dwóch głównych dróg międzynarodowych, łączących Trójmiasto z południem kraju oraz część północno-wschodnią z północno-zachodnią. Miasto Tczew jest ważnym węzłem komunikacyjnym, ze szczególnym uwzględnieniem transportu kolejowego. W Tczewie zbiegają się najważniejsze połączenia kolejowe Polski północnej z pozostałymi regionami kraju. Do największych atrakcji przyrodniczych zalicza się malownicze skarpy wiślane położone wzdłuż Niziny Opaleńskiej i Walichnowskiej, a także obszar rezerwatów przyrody Wiosło Duże i Wiosło Małe. Rezerwaty stworzone były, aby chronić unikatową roślinność głębokich parowów, które przecinają skraj wysoczyzny nadwiślańskiej. Lasy i jeziora położone wśród wysoczyzn południowo-wschodniej części Pojezierza Kaszubskiego stanowią również atrakcję dla wędkarzy i myśliwych. Natomiast zwolennicy turystyki pieszej, rowerowej i konnej mogą korzystać z istniejących oraz planowanych szlaków turystycznych.
Na terenie powiatu istnieje wiele szlaków rowerowych oraz planowany jest szlak Grzymisława o dobrym standardzie. Sporą ilość dróg o dobrej jakości cechuje umiarkowany ruch samochodowy stąd nadają się na podróż rowerem.
Tczew
Główny po Trójmieście i kluczowy ośrodek miejski na mapie planowanej WTR w województwie pomorskim, którego powierzchnia wynosi 22 km2 a liczba mieszkańców 61 239. Tczew jest gminą miejską położoną na pograniczu Pojezierza Starogardzkiego,
w krainie Pojezierza Pomorskiego i Żuław Wiślanych z dominującą w granicznej dolinie rzeką Wisłą. Od miasta do ujścia Wisły do Bałtyku jest zaledwie 26 km, a do Trójmiasta 30 km. Miasto jest bardzo dobrze sytuowane, od zarania dziejów był to czynnik miastotwórczy. Dziś fakt ten starają się wykorzystać władze samorządowe miasta dążąc w swych działaniach do wszechstronnego rozwoju Tczewa. Tczew jest ważnym węzłem komunikacyjnym (kolejowym i drogowym) północnej Polski. W mieście krzyżują się szlaki komunikacyjne z Niemiec do Rosji i Litwy oraz ze Skandynawii do Europy Południowej.
W Tczewie znajdują się liczne zabytki skupione wokół Tczewskiej Trasy Turystycznej. Życie kulturalne kreują m.in.: Urząd Miasta, Muzeum Wisły, Centrum Regionalno-Wystawiennicze Dolnej Wisły, czy Lokalna Organizacja Turystyczna „Kociewie”. Tczew posiada już infrastrukturę w postaci ścieżek rowerowych, choć ich sieć jest niedostatecznie rozwinięta. Przystań nad Wisłą umożliwia połączenie turystyki rowerowej z wodną a sam bulwar nad rzeką oraz panorama na mosty tczewskie stanowi sporą atrakcję turystyczną. Tczew posiada wciąż niedoskonale rozwiniętą bazę gastronomiczną i noclegową. Potencjał turystyczny Tczewa można określić jako duży i wciąż niewykorzystany.
Gmina Tczew
Gmina wiejska, której powierzchnia wynosi 170,62 km2 zamieszkiwana jest przez 11 310 mieszkańców. Gmina ma charakter rolniczo przemysłowy. Gmina Tczew to gmina nadwiślańska położona przy dwóch głównych drogach międzynarodowych: A-1 (krajowa Nr 1), łącząca aglomerację trójmiejską z południem kraju i drogę Nr 22 Kostrzyn – Berlin – Gorzów Wielkopolski, łącząca Starogard Gdański z Malborkiem i Elblągiem. Od strony wschodniej naturalnie przylega do rzeki Wisły. W tej części gminy znajduje się Tczew, będący miastem na prawach gminy miejskiej. Pszczółki, Skarszewy, Starogard Gdański, Subkowy, Suchy Dąb, Trąbki Wielkie, a za rzeką Wisłą z gminami Lichnowy i Miłoradz to gminy, z którymi graniczy Gmina Tczew. Linie kolejowe łączą gminę ze Starogardem Gdańskim, Gdańskiem. Główny węzeł kolejowy znajdujący się w Tczewie umożliwia dogodną komunikację z większością miast w całej Polsce. Istnieje także połączenie autobusowe z Gdańskiem, Starogardem Gdańskim, Malborkiem i Gniewem. Takie położenie gminy
w układzie komunikacyjnym jest ważnym czynnikiem rozwoju. Znaczenie gminy wzrosło w związku z otwarciem odcinka autostrady Północ-Południe w województwie pomorskim oraz węzłów komunikacyjnych w Stanisławiu i Swarożynie.
Gmina Subkowy
Powierzchnię 78 km2 gminy zamieszkuje 5211 mieszkańców. Subkowy to gmina wiejska o charakterze rolniczym. W gminie rozwinęły się sektory gospodarki tj.: rolnictwo, handel i usługi. Gmina położona jest w strefie wybitnych walorów rolniczych o znaczeniu porównywalnym do Żuław Wiślanych. Atutem gminy są wysokiej jakości gleby, stąd użytki rolne w gminie stanowią 78 % jej powierzchni. 190 ha powierzchni gminy stanowią sady. Najpiękniejszą krajobrazową częścią gminy jest krawędź Doliny Wisły
z usytuowanym na wzgórzu kościołem Św. Wojciecha w Gorzędzieju. Przez gminę przebiegają dwa szlaki turystyczne: Doliny Dolnej Wisły i Ziemi Tczewskiej im. R. Klima. Potencjałem gminy, z punktu widzenia rowerzysty, jest dobra dostępność z miejscowości Tczew
i biegnący ważny szlak kolejowy, ogromna ilość wysokiej klasy zabytków (np. kościół św. Wojciecha w Gorzędzieju), potencjał agroturystyczny oraz drogi o dobrej jakości i umiarkowanym ruchu, które nadają się dla ruchu rowerowego. Istotnym brakiem jest słaby rozwój gastronomii i bazy noclegowej. W odległości ok. 5 km od głównego przebiegu szlaku znajduje się stolica gminy – Subkowy. W miejscowości znajduje się ważny z punktu widzenia turysty przystanek PKP, istnieje baza noclegowa, gastronomiczna oraz usługi.
Gmina Pelplin
Ważna odnoga trasy WTR. Gmina wiejsko-miejska położona na Kociewiu, o charakterze rolniczym z czego powierzchnia miasta wynosi 4,4 km2 a gminy 36km 2. Gminę zamieszkuje 16 646 mieszkańców. Miasto i Gmina Pelplin położona jest w południowej części województwa pomorskiego w powiecie tczewskim. Główne sektory gospodarki to: handel, rolnictwo oraz usługi skupione głównie w obszarze miasta – Pelplin. Na obszarze gminy znajdują się liczne obiekty, pełne unikalnych w skali europejskiej zabytków architektury, rzeźby i malarstwa, począwszy od średniowiecza aż do czasów współczesnych. Największą atrakcją turystyczną naszego regionu jest Średniowieczny Pocysterski Zespół Zabytkowy, którego sercem jest Bazylika Katedralna z przełomu XIII i XVI w. Istnieje infrastruktura turystyczna, baza noclegowa i gastronomiczna. Z uwagi na potencjał miasta oraz aktywność lokalnych podmiotów powinna znaleźć się w strukturze WTR.
Gmina Gniew
Ważny punkt na trasie WTR. Gmina wiejsko-miejska pełniąca funkcję rolniczą, przemysłową oraz turystyczną zajmuje powierzchnię 195 km2 i zamieszkiwana jest przez 16 279 mieszkańców. Siedzibą gminy, a zarazem głównym ośrodkiem miejskim jest Gniew.
W gminie oprócz najbardziej charakterystycznego obiektu jakim jest zamek krzyżacki w Gniewie należy wymienić inne bardzo interesujące miejsca. Zalicza się do nich m.in.:
• Brody Pomorskie z kompleksem rekreacyjnym (muzeum leśne, mini-zoo, można obejrzeć zwierzęta leśne i ptaki),
• Opalenie, którego największym atutem jest położenie w bezpośrednim sąsiedztwie Wisły i rozległych kompleksów leśnych (znajdują się tutaj dwa rezerwaty przyrody: Opalenie Dolne i Górne). Ze względu na bogactwo flory i fauny, oraz krajobrazy prowadzona jest tutaj działalność agroturystyczna.
• Widlice, osada znajdująca się w niedalekiej odległości od Opalenia. W jej okolicy rozpościera się najpiękniejszy widok na dolinę Wisły.
Gmina ma rozwijającą się infrastrukturę turystyczną oraz agroturystyczną. Możliwość uprawiania sportów wodnych oraz uczestnictwo w inscenizacjach historycznych na terenie zamku w Gniewie podnosi jej wartość w oczach turysty. Prywatyzowany obecnie zamek ma być docelowo miejscem noclegowym na 800 osób. Teren urozmaicony, zawiera przewyższenia. Istnieje sieć dróg lokalnych, którą można bezpiecznie przemieszczać się rowerem.
Alternatywny przejazd możliwy będzie również po prawej stronie rzeki Wisły. W obszar prawego brzegu wpisują się powiatowe jednostki organizacji samorządowej tj.:
• powiat nowodworski
• powiat malborski
• powiat sztumski
• powiat kwidzyński.
W skład powiatów wchodzą gminy, które prezentuje poniższe zestawienie:
Prawy brzeg Wisły
Powiat nowodworski
Powiat nowodworski w pasie przylegającym do rzeki Wisły charakteryzuje się słabo rozwiniętą infrastrukturą rowerową oraz słabym stanem dróg. Istnieją wyłącznie szlaki turystyki pieszej oraz nierównomiernie rozwinięta infrastruktura noclegowa i gastronomiczna. Powiat cechuje słaba dostępność komunikacyjna. Przewiduje się, że rozwój turystyki rowerowej na tym terenie wymaga większych zmian i inwestycji infrastrukturalnych. Szansą rozwoju turystycznego dla powiatu jest realizowany obecnie projekt Pętla Żuław, który udostępni te obszary turystom-wodniakom.
Powiat nowodworski leży na terenie Żuław. Na terenie powiatu znajduje się wiele świadectw kultury materialnej. Najliczniej reprezentowane są zabytki architektury sakralnej i zabudowy wiejskiej. Niektóre z nich odzyskały swoją dawną świetność, a niektóre czekają jeszcze na dobrych gospodarzy. Jest wiele mniej okazałych i niezauważalnych świadków historii, np. : stare cmentarze, domy podcieniowe i wiatraki. Powiat nowodworski charakteryzuje się dużym nasyceniem wartości oraz zróżnicowaną strukturą dziedzictwa kulturowego. Na terenie powiatu znajdują się również obiekty związane z działaniami wojennymi. Należą do nich liczne pomniki, obeliski upamiętniające miejsca stoczonych walk, miejsca kaźni. W Sztutowie mieści się były niemiecki obóz koncentracyjny Stutthof - Miejsce Pamięci Narodowej, w którym w latach II wojny światowej zginęło ok. 85 tys. więźniów trzynastu narodowości.
Gmina Stegna
Historia styka się tu z teraźniejszością, tworząc wyjątkowy klimat do wypoczynku. Znajdują się tutaj zarówno czyste i bezpieczne plaże, przepiękne ujście Wisły, jak i cenne zabytki. Jednak gmina Stegna to nie tylko plaże. To również wyjątkowe zabytki sakralne jak
i pozostałości kultury holenderskiej i menonickiej. Na terenie gminy Stegna w pobliżu rzek Wisły i Szkarpawa leżą wsie Żuławki, Drewnica i Mikoszewo (przy ujściu Wisły), w których do naszych czasów przetrwały monumentalne domy podcieniowe dawnych bogatych gospodarzy, a w pobliżu Żuławek do tej pory działa potężna śluza "Gdańska Głowa", która łączy Wisłę, ze Szkarpawą kończącą swój bieg w Zalewie Wiślanym. W Drewnicy znajduje się również wiatrak – pozostałość kultury holenderskiej. W Rybinie można podziwiać dwa zabytkowe mosty zwodzone i uważany za jedyny na świecie kolejowy most obrotowy. Szansą na zwiększenie ruchu rowerowego w tej gminie mogłoby być uruchomienie na stałe połączenia kolejowego z Malborkiem i Grudziądzem (Pociąg nad morze Arrivy).
Gmina Ostaszewo
Gmina Ostaszewo leży w sercu Żuław, wzdłuż prawego brzegu Wisły. Przylega od południa do drogi krajowej nr 7, łączącej Trójmiasto z Warszawą, w połowie odległości między Gdańskiem a Elblągiem (po ok. 30 km).
Największą wartością Gminy jest jej krajobraz kulturowy związany z żuławskim systemem polderów, zieleń śródpolna, charakterystyczna flora i fauna oraz historyczna zabudowa wiejska i sakralna. Na przestrzeni wieków przenikały się tu różne kultury: pruska, pomorska, holenderska, ukraińska, menonicka, niemiecka i polska. Wszystkie pozostawiły po sobie ślady widoczne do dziś. Charakterystyczne dla regionu domy podcieniowe spotkać można niemal w każdej wsi. Prawdziwym unikatem jest jedyny na Żuławach drewniany kościół z 1712 r. we wsi Palczewo, gdzie znajduje się również cenny XVIII-wieczny holenderski wiatrak. Atrakcją są ruiny kościoła gotyckiego z XIV w. w centrum Ostaszewa. Bogatą historie mają też i inne budowle, jak np.: kościół z drewnianą wieżą w Jezierniku, czy XIX-wieczny kościół parafialny w Ostaszewie. Atrakcyjne położenie, bliskość Wisły i czyste środowisko dodatkowo zachęcają do odwiedzin i wypoczynku.
W ramach sieci ekologicznej ECONET POLSKA dolina Wisły została uznana za międzynarodowy korytarz ekologiczny. Stanowi także (od Włocławka) Obszar Specjalnej Ochrony sieci NATURA 2000, pn. „Dolina Dolnej Wisły”. Na Żuławach dodatkowo podlega ochronie jako część „Środkowożuławskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu”.
Powiat malborski
Powiat dostępny połączeniem kolejowym (Gdańsk-Warszawa), nierównomiernie rozwinięty turystycznie. Ruch turystyczny koncentruje się niemal wyłącznie wokół gigantycznego zamku. Brak rozwiniętej infrastruktury rowerowej oraz bazy noclegowej. Unikalne walory historyczne i przyrodnicze podnoszą atrakcyjność powiatu malborskiego. Główne atuty tego regionu to: czyste powietrze, piękne krajobrazy i niezwykłe zabytki.
Malowniczy krajobraz Żuław Wiślanych i Pojezierza Iławskiego, rzeka Nogat z systemem śluz zapewniających swobodną żeglugę pomiędzy Wisłą, Kanałem Jagiellońskim i Zalewem Wiślanym, a także bliskość Mierzei Wiślanej przyciągają wielu turystów. Niewątpliwą atrakcją turystyczną są ogólnodostępne rezerwaty przyrody (rezerwat stepowy - Biała Góra
i starodrzewia - Węgry, lasy łęgowe), które znajdują się na trasie turystycznej zwanej "Szlakiem Powiśla". Możliwości czynnego wypoczynku zaspokajają indywidualne gusta wczasowiczów (żeglarstwo, wędkarstwo, jazda konna, polowania na dziką zwierzynę, wycieczki rowerowe, kuligi, agroturystyka).
Gmina Lichnowy
Gmina leży w bezpośredniej zlewni rzeki Wisły i dorzecza Nogat, w regionie Wielkich Żuław Wiślanych, w związku z czym jest to teren o korzystnych warunkach przyrodniczych, odpowiednich do produkcji rolnej i hodowli bydła. Fragment terenu gminy położony jest
w tzw. Międzywalu Dolnej Wisły, gdzie znajduje się Środkowo-Żuławski Obszar Chronionego Krajobrazu, pełniący istotną rolę korytarza ekologicznego rangi krajowej.
Gmina Lichnowy ma dogodne położenie komunikacyjne względem aglomeracji gdańskiej oraz dużych ośrodków miejskich, takich jak Tczew, Malbork, Nowy Staw. Przez teren gminy przebiega magistralna linia kolejowa relacji Gdańsk – Warszawa, w Szymankowie istnieje stacja kolejowa, zaś w Lisewie Malborskim przystanek osobowy.
Przez obszar gminy przebiega znakowany „Nadwiślański” szlak turystyki pieszej biegnący wzdłuż wału przeciwpowodziowego rzeki Wisły oraz projektowany jest jeden z wariantów przebiegu międzynarodowej ścieżki rowerowej.
Gmina Miłoradz
Osobliwością tych terenów są lasy łęgowe stanowiące pozostałość lasów niegdyś powszechnie porastających teren Żuław. Do terenów o znacznych walorach przyrodniczych należą: rezerwat przyrody "Las łęgowy nad Nogatem", rezerwat przyrody "Mątawy", Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Nogat, Środkowożuławski Obszar Chronionego Krajobrazu oraz 14 pomników przyrody (dęby szypułkowe, lipy drobnolistne, topole białe). Piękno i specyfikę Żuław Wiślanych można podziwiać przemierzając tereny gminy Miłoradz niebieskim "Nadwiślańskim szlakiem" pieszo-rowerowym oraz lokalnymi, gminnymi ścieżkami rowerowymi. Turystów kuszą okoliczne jeziora oraz pola namiotowe stanowiące bazę do wypadów krajoznawczo-turystycznych do pobliskich wsi i miast (Malbork, Tczew, Gniew).
Do najważniejszych zabytków gminy Miłoradz należą: kaplica (kostnica) cmentarna w Bystrzu, kościół pw. Św. Szymona i Judy Apostołów w Gnojewie, kościół parafialny pw. Matki Bożej Wniebowzięcia w Kończewicach, kościół parafialny pw. Św. Piotra i Pawła
w Mątowach Wielkich, kościół parafialny pw. Św. Michała Archanioła w Miłoradzu, cmentarz rzymskokatolicki z układem zieleni wysokiej, kostnicą i dzwonnicą w Miłoradzu, kościół parafialny pw. Św. Mikołaja w Pogorzałej Wsi, kościół parafialny pw. Św. Jerzego w Starej Kościelnicy.
Powiat sztumski
Unikalne walory powiatu nie są dostatecznie wypromowane i udostępnione turystom. Braki ścieżek rowerowych oraz bazy noclegowej i gastronomicznej wymagają sporych nakładów inwestycyjnych. Powiat sztumski położony we wschodniej części województwa pomorskiego sąsiaduje z powiatem malborskim, kwidzyńskim, tczewskim, jak również z trzema powiatami województwa warmińsko-mazurskiego tj. powiatem elbląskim, ostródzkim i iławskim. Siedziba władz powiatu mieści się w Sztumie. Atutem powiatu sztumskiego są ekologicznie nieskażone tereny, lasy obfitujące w zwierzynę łowną - dziki, sarny, jelenie oraz jeziora wspaniale nadające się do uprawiania wędkarstwa oraz sportów wodnych. W zachodniej części powiatu rozpościerają się fragmenty obszarów chronionego krajobrazu "Białej Góry" i "Rzeki Nogat", zaś w części środkowej Obszar Chronionego Krajobrazu "Rzeki Dzierzgoń"
i "Jeziora Dzierzgoń".
Gmina Sztum
Gmina Sztum leży w północno-zachodniej części Pojezierza Iławskiego, w woj. pomorskim. Charakteryzuje się szczególnymi walorami krajobrazowymi i przyrodniczymi. W środkowej części gminy znajdują się jeziora: Sztumskie, Barlewickie, Białe i Parleta (dzikie jezioro położone w lesie z niezliczoną ilością ptactwa wodnego i niezwykłym mikroklimatem). Miasto otaczają lasy (pow. 4458 ha) z dużą ilością zwierzyny łownej (rewir dewizowy) i bogatym runem leśnym. Krajobraz pojezierny oraz położenie w dolinie Wisły czynią gminę atrakcyjnym terenem do wypoczynku i rekreacji. Gmina ma także piesze szlaki turystyczne leżące na trasie międzynarodowego szlaku rowerowego R-1. Na jej terenie można aktywnie wypoczywać w wielu kwaterach agroturystycznych, położonych w atrakcyjnych miejscach oraz korzystać z kąpielisk, wypożyczalni sprzętu wodnego, pól namiotowych, kortów tenisowych, boisk i stadionu, stadniny koni. Rezerwaty to kolejne miejsce wypoczynku godne polecenia, jest ich kilka w gminie: Parów Węgry, Las Łęgowy nad Nogatem, Mątawy, Biała Góra (rezerwaty leśne, florystyczne). Miasto leży na szlaku turystycznym Gdańsk – Malbork – Toruń oraz przy międzynarodowej trasie rowerowej R-1 prowadzącej z Calais we Francji do Sankt Petersburga w Rosji. Sztum jest także częścią trasy turystycznej zwanej „Szlakiem Powiśla”, która prowadzi z Elbląga przez Malbork do Kwidzyna. Gmina Sztum ma wiele ciekawych zabytków tj.: XIV-wieczny zamek pokrzyżacki i kościół parafialny św. Anny, zbudowany po wojnie trzynastoletniej.
Powiat kwidzyński
Powiat posiada ścieżki rowerowe oraz drogi o niewielkim ruchu, umożliwiającym bezpieczną podróż rowerem w rejonie Wisły.
Kwidzyn - stolica Dolnego Powiśla - i jego okolice, posiadają atrakcyjne walory krajoznawcze. Do przyjazdu zachęcają liczne zabytki,
z zespołem katedralno-zamkowym na czele oraz liczne tereny rekreacyjno-sportowe, sprzyjające uprawianiu różnorodnych form turystyki i rekreacji, szczególnie turystyki aktywnej i specjalistycznej. Tereny powiatu kwidzyńskiego odznaczają się znacznym urozmaiceniem rzeźby charakterystycznym dla krajobrazu polodowcowego. Rzeczki, strumienie, jeziora i oczka wodne, Las Ryjewski i Las Gardejski stanowią niewątpliwą atrakcję turystyczną. W odległości 3 km od Kwidzyna znajduje się rezerwat przyrody "Kwidzyńskie Ostnice" - najbardziej na północ wysunięte skupisko roślin stepowych.
Specyficzny urok miastu Kwidzyn nadają tereny leśne Miłosna, które sprzyjają turystyce pieszej, rowerowej i konnej. Przez powiat przebiegają dwa szlaki turystyczne: Kopernikowski (czerwony) oraz Napoleoński (zielony). Niezwykle atrakcyjne pod względem turystycznym są tereny dorzecza Liwy - rzeki, która posiada doskonałe warunki do spływów kajakowych. Ogromnym powodzeniem wśród turystów cieszą się stadniny koni, w których prowadzone są szkółki jeździeckie oraz organizowane wczasy w siodle.
Gmina Ryjewo
Gmina Ryjewo posiada znakomite walory turystyczne, doskonałe warunki do wypoczynku w ciszy i spokoju wśród wspaniałych lasów, stanowiących 25 procent jej powierzchni. Na terenie gminy znajdują się parkingi leśne z możliwością odpoczynku przy grillu czy ognisku. Dla myśliwych niemałą atrakcję stanowią lasy, w których są sarny, jelenie i dziki. Przez teren Gminy przepływa rzeka Liwa uchodząca w Białej Górze do Nogatu. W górnym jej biegu, w okolicach Kwidzyna, organizowane są spływy kajakowe. Przez teren gminy przebiega trasa rowerowa "Dolina Dolnej Wisły" i "Szlak Kopernikowski" biegnący z Grudziądza do Olsztyna. Przy drodze w kierunku Sztumu wije się, wzdłuż strumieni uchodzących do zbiornika wodnego, malownicza ścieżka spacerowa. Na terenie Gminy znajdują się gospodarstwa agroturystyczne, położone w atrakcyjnych miejscach z wieloma atrakcjami i ciekawymi propozycjami na spędzenie wolnego czasu.
Gmina Kwidzyn
Gmina ma do zaoferowania nie tylko ciekawe szlaki i obiekty turystyczne, turyści spoza gminy mogą również wziąć udział w bogatym programie imprez kulturalnych. Każdego roku przez parafie i rady sołeckie organizowane są dożynki wiejskie. Odbywają się liczne imprezy sportowe, uroczystości rocznicowe, świąteczne, podczas których można podziwiać malarstwo, rzeźbę i dziewiarstwo artystyczne wykonane przez miejscowych artystów amatorów. Kulturę ludową krzewią zespoły śpiewacze: „Marezianka”, „Janowiacy
z nad Wisły” i „Wesoła Gromadka” z Tychnów, a o dobrą kondycję sportową dbają działacze klubów sportowych w Rakowcu, Marezie, Pastwie i Korzeniewie.
Gmina Kwidzyn jest położona na pograniczu dwóch jednostek fizjograficznych: Pojezierza Iławskiego i Doliny Dolnej Wisły. Teren gminy to obszar przede wszystkim nizinny, bagienny, bardzo urodzajny. W Korzeniowie i Janowie są czynne przeprawy promowe przez Wisłę łącząc gminę z Opaleniem i Gniewem. Na terenie gminy, w dorzeczu Wisły i Liwy występują obszary chronione. Lasy stanowią prawie 19% powierzchni ogólnej gminy i położone są na północno-wschodniej jej części. Głównymi gatunkami drzew są: sosna, dąb, buk i brzoza.
Gmina Miasto Kwidzyn
Miasto Kwidzyn posiada wiele ciekawych zabytków. Najciekawsze z nich to: Zespół katedralno-zamkowy zbudowany w połowie XIV w., Mury obronne – fragmenty murów gotyckich z XIV w., Pałac Rejencji, Gmach Sądu Ziemskiego, Kościół parafialny – budowa sakralna zbudowana w latach 1846 – 1858, Budynek Konsulatu Polskiego w Niemczech – zbudowany pod koniec wieku XIX, Budynek Poczty – zbudowany z czerwonej cegły według angielskiego stylu neogotyckiego na początku wieku XX., Gmach sądu – neogotycki, zbudowany według wzorów angielskich w II połowie XIX wieku., Gimnazjum Polskie – budynek wzniesiony w I połowie XX w., Dworzec kolejowy – neogotycki, zbudowany na początku XX w., Dawne koszary – zespół budynków neogotyckich, Spichlerz – okazały spichlerz zbudowany w 1742 r. w stylu barokowym z cegły, czterokondygnacyjny z poddaszem.
Gmina Sadlinki
Od północy sąsiaduje z gminą Kwidzyn i miastem Kwidzyn, od wschodu z gminą Gardeja, od południa z gminą Rogóźno. Zachodnią granicę gminy ustanawia rzeka Wisła, poprzez którą sąsiadami są gminy Gniew i Nowe. Gminę tworzy 13 wsi i dzieli się ona wyraźnie na dwie części. Część położoną niżej, w dolinie Wisły, która ze względu na żyzne gleby ma charakter rolniczy i część położoną wyżej, zalesioną i obfitującą we wzgórza. Siedzibą gminy są Sadlinki, położone ok.10km od Kwidzyna, przytulone do rozległych, liczących ponad 3 tysiące hektarów masywów leśnych. Ze względu na dogodne położenie, dobrą infrastrukturę oraz przyjazny, generowany przez żywiczne lasy mikroklimat, coraz chętniej osiedlają się tu mieszkańcy Kwidzyna. Gmina Sadlinki jest interesującą pod względem przyrodniczym. Znaczna część powierzchni gminy (ponad 37%) to tereny objęte różnymi formami ochrony przyrody. Są to m.in.: Sadliński Obszar Chronionego Krajobrazu, Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Kwidzyńskiej, użytki ekologiczne oraz projektowany rezerwat „Długi Staw”.
Wyróżniki, na których oparty jest produkt:
Są to cechy produktu (istniejące i potencjalne), w oparciu o które budowany będzie wizerunek produktu i jego przewaga konkurencyjna, a docelowo marka produktu. Ponieważ produkt ma charakter ogólnopolski muszą być one (w większym lub mniejszym stopniu) spełnione na całej długości rzeki. Z tego powodu wiele z nich można rozpatrywać jedynie w kontekście całego szlaku (od gór do morza), ale tam, gdzie to możliwe wskazuje się aspekty regionalne, istotne dla woj. pomorskiego. Zidentyfikowano cztery istniejące i potencjalne wyróżniki (wykorzystane i niewykorzystane):
• „Wisła – ostatnia taka rzeka w Europie”: szlak przebiega w korytarzu doliny rzeki Wisły, która w odróżnieniu od pozostałych wielkich rzek Europy (Dunaj, Ren, Łaba, Loara) zachowała swój dziki i naturalny charakter. Wyróżnik w obszarze turystyki przyrodniczej, ekoturystyki i turystyki wiejskiej; Wiążą się z tym pewne aspekty unikalne dla turysty:
• dzika przyroda (obszary NATURA 2000) – lęgowiska i żerowiska ptaków na rozlewiskach, starorzeczach i łachach rzecznych, stanowiska występowania wielu gatunków fauny i flory. Atrybut ważny bo największa atrakcyjność w tym zakresie występuje w okresie lęgowym i wędrówek (maj-czerwiec i wrzesień – październik), poza głównym sezonem turystycznym. Dla wykorzystania tego wyróżnika konieczne jest przygotowanie pakietów ofert i zagospodarowania uwzględniającego:
-
infrastrukturę: ścieżki tematyczne i dydaktyczne, wieże widokowe, kładki na terenach podmokłych, tablice informacyjne;
-
usługi wyspecjalizowanych przewodników i biur turystycznych (bird watching)
-
informację – katalogi i informatory specjalistyczne (wydawnictwa)
W pomorskim szczególnie istotny element na odcinku powyżej Tczewa.
• naturalne krajobrazy pierwotnej doliny rzecznej – rozległe przestrzenie, krajobrazy. Dla wykorzystania tego wyróżnika konieczne jest przygotowanie infrastruktury – wież widokowych, oznakowania atrakcji turystycznych, wydanie profesjonalnych przewodników turystycznych (w tym z wykorzystaniem nawigacji satelitarnej GPS), dokładna inwentaryzacja atrakcji turystycznych – zabytków, często specyficznych (zabytkowe układy urbanistyczne i ruralistyczne, zabytki budownictwa sakralnego, techniki, budownictwa wiejskiego). Dodatkowo wyróżniać powinien w tym momencie aspekt „ciszy i spokoju” (ograniczony w okolicach Kwidzyna i Opalenia – od Tczewa do granicy województwa z uwagi na zakłady: IP Kwidzyn, Świecie, planowana elektrownia węglowa w Opaleniu, której realizację jak na razie zawieszono). Szczególne walory spotykamy na odcinku Tczew – Przegalina oraz Nizinie Walichnowskiej.
• tradycyjna gospodarka rolna: istnienie gospodarstw rolnych produkujących tradycyjną żywność, produkty regionalne
i tradycyjne. Dla wykorzystania tego wyróżnika konieczne jest wprowadzenie w ramach agroturystyki możliwości konsumpcji, zakupu i wyrobu produktów spożywczych i wyrobów rzemiosła (przykładem jest wikliniarstwo w „Zaułku Benowo”, uprawa starych tradycyjnych odmian jabłoni w okolicach Gruczna) oraz promocja tej oferty i jej wprowadzenie do katalogów biur podróży.
• brak zagospodarowania turystycznego: obecnie rzeka nie jest wykorzystywana turystycznie więc jest „dzika” – stąd utrudnienia typu brak dróg rowerowych, bazy noclegowej itp. – turysta musi być samowystarczalny, samodzielny, odważny... usprawiedliwienie dla braków infrastrukturalnych, lecz dysonans z atrybutem IV (WTR) – raczej należy pokazywać tę cechę jako przejściową, punkt wyjściowy („Really Wild River”...)
Zagrożenia: zanieczyszczenie środowiska, budowa kolejnych zakładów przemysłowych, regulacja rzeki, budowa zbiorników zaporowych powyżej i poniżej Włocławka, degradacja krajobrazu kulturowego, dewastacja zabytków.
Potrzeby: strategia zrównoważonego rozwoju, wprowadzenie elementów ekoturystyki, ekonomii społecznej, ochrona przyrody, wprowadzenie specjalistycznych ofert, usług i produktów, edukacja lokalnych środowisk w zakresie świadomości i dbałości o walory przyrodnicze i kulturowe.
• „Wisła – korytarz transportowy” – obecnie i w przeszłości: szlak przebiega wzdłuż historycznie najważniejszej w tej części Europy arterii transportowej, która w przeszłości służyła żegludze (flis wiślany) – spławiano towary z terenu Rzeczpospolitej (zboże, drewno, inne produkty rolne i leśne) oraz importowano towary z Europy Zachodniej. Możliwe jest pokazanie i wyeksponowanie obecnego, transportowego charakteru drogi wodnej. Aspekty wyróżnika do wykorzystania w budowaniu produktu:
• powiązanie ze współczesną żeglugą wiślaną (turystyki rowerowej z turystyką wodną): tworzenie powiązań pozwalających na przesiadanie się ze środka lokomocji jakim jest rower na statki – w celu pokonania części trasy wodą. Zwiększa to atrakcyjność produktu czyniąc go bardziej różnorodnym. Wskazane działania niezbędne dla wykorzystania wyróżnika:
-
promocja rejsów wiślanych (np. Żegluga Wiślana)
-
budowa infrastruktury (portów i przystani)
-
regulacja poziomu wody na dolnej Wiśle (zrzuty wody na zaporze Włocławek)
-
powiązanie infrastruktury portowej z rowerową – szlaki łącznikowe, oznakowanie
-
rozwój usług towarzyszących i specjalistycznych organizatorów (transport rowerów, biura podróży oferujące pakiety turystyczne)
-
rozbudowa połączeń promowych umożliwiających przekraczanie Wisły
• powiązanie z historią szlaku i historią żeglugi wiślanej: eksponowanie miejsc istotnych obecnie i w przeszłości z żeglugą oraz historią: portów, śluz, innych obiektów hydrotechnicznych; muzeów, miejsc etapowych flisu. Wskazane działania niezbędne dla wykorzystania wyróżnika:
-
odtwarzanie tradycyjnych przystani i miejsc wypoczynku flisaków (np. Polski Hak w Gdańsku, Port rzeczny w Korzeniewie), rekonstrukcja zabytków – np. Zamek w Gniewie;
-
wprowadzenie imprez tematycznych (np. doroczny, cykliczny Flis Wiślany, rekonstrukcje bitew historycznych – inscenizacje typu „Bitwa Dwóch Wazów” w Gniewie), powiązanych z festynami historycznymi, grupami rekonstrukcyjnymi itp.
-
wprowadzenie specjalistycznych produktów turystyki uczestniczącej, historycznej (możliwość udziału w rejsie tratwą, obejrzenia „żywego” flisu lub szkuty wiślanej itp.) nawet na krótkim odcinku w wybranych okresach czasowych, możliwość przeprawy promowej zabytkowym taborem - jak np. w Nieszawie; udział w imprezach o charakterze rekonstrukcji historycznych (jak np. werbunek do armii szwedzkiej na zamku w Gniewie);
-
wykorzystanie historycznych lokalizacji brodów na Wiśle do stworzenia sieci atrakcji „wiślanych”. Wykorzystanie istniejących tam zabytków do inscenizacji historycznych, szlaku kulturowego itp. (Korzeniewo, Steblewo)
-
kierunkowanie turystów (szlaki łącznikowe + zagospodarowanie: stojaki, tablice) do muzeów związanych z historią żeglugi (CWRDW w Tczewie, Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku) oraz zabytków, miejsc bitew i innych ważnych dla historii miejsc i obiektów.
-
kierowanie turystów do miejsc związanych z żeglugą – np. obiektów hydrotechnicznych (śluz, portów itp.)
-
wydanie materiałów informacyjnych, przewodników tematycznych
-
włączenie tych obiektów i miejsc w pakiety wycieczek i ich oznakowanie
• uzasadnienie budowy szlaku rowerowego: rzeka, w przeszłości pełniąca funkcję autostrady do transportu towarów, obecnie pełnić może – dzięki wybudowaniu wzdłuż niej dróg rowerowych – funkcję autostrady rowerowej, będącej jedną z głównych arterii komunikacyjnych w kraju dla turystyki rowerowej. W tym celu niezbędne jest wybudowanie odpowiedniej infrastruktury i wsparcie rozwoju usług oraz promocja w ramach programu WTR.
• „Wisła – korytarz kulturowy” przecinający w czasie i przestrzeni Polskę i jej dziedzictwo kulturowe (narodowy produkt turystyczny). Rzeka jest osią, wokół której koncentrował się rozwój gospodarczy Polski i jej kultura – rzeka pojawia się w przekazach piśmiennych, jako motyw muzyczny, krajobrazowy (wierzby Chopina...) – akcent szczególnie istotny właśnie w „Roku Chopinowskim”. Wzdłuż rzeki znajdują się istotne dla historii i kultury Polski miasta: Kraków, Warszawa, Toruń, Gdańsk i inne. Podróż wzdłuż Wisły jest też podróżą przez historię i kulturę Polski – tym samym WTR jest „wehikułem czasu”. Dla wykorzystania tego wyróżnika konieczne jest:
• powiązanie kultury i turystyki (kalendarz imprez, wydarzenia związanie z historią i zupełnie współczesne) – odpowiednio wpisać je w ramy promocji i informacji o produkcie
• wprowadzenie tras tematycznych i pakietów w poszczególnych miastach na szlaku, możliwe do wykorzystania przez rowerzystę (rowerowe trasy turystyczne, oraz pakiety bez roweru – z możliwością jego przechowania); do tego celu potrzebne jest wykreowanie lokalnych produktów turystycznych, szczególnie w miastach: na terenie woj. pomorskiego dotyczy to Gdańska (Trójmiasta), a w mniejszej skali - Tczewa, Malborka, Kwidzyna.
• infrastruktura (parkingi rowerowe, lokalne pętle tematyczne z infrastrukturą dróg rowerowych)
• usługi (pakiety oferowane przez hotele i biura podróży)
• informacja i promocja (przewodniki turystyczne, informatory, audioguide itp.)
• WTR: profesjonalny, markowy, dalekobieżny szlak turystyczny Docelowo ma to być „rowerowa autostrada” przecinająca całą Polskę. Istotne jest tym samym odpowiednie zagospodarowanie, bezpieczeństwo, różnorodność szlaku – niezbędne są:
• budowa infrastruktury (drogi rowerowe główne, szlaki główny i boczne – trasy tematyczne, miejsca rekreacji i wypoczynku, parkingi rowerowe, tablice, punkty widokowe, miejsca biwakowania, przystanie itp.)
• rozwój usług (kwatery bike-friendly – Bett&Bike, pakiety tematyczne, pośrednicy i dystrybutorzy produktu)
• odpowiednia promocja i informacja turystyczna (strona internetowa, kampanie promocyjne, informatory)
• ogólnopolski system zarządzania produktem i certyfikacji